Kunst spreekt alle talen: hoe buurtkunst bruggen bouwt in Beringen

Kunst spreekt alle talen: hoe buurtkunst bruggen bouwt in Beringen

Van "dat zouden wij niet kunnen" tot een eigen expo met Turkse koffie en trotse uitleg bij elk kunstwerk. Twaalf vrouwen uit Paal en Kolmen toonden wat er gebeurt als een buurt zichzelf ontdekt. Want achter de beschilderde borden schuilt een groter verhaal: over een wijk die niet op wandelafstand ligt van het stadscentrum en over de stappen die buurtbewoners en lokale diensten dichter bij elkaar brachten. 

Van buurtbabbel tot atelier

>> Video met dank aan Stad Beringen

Deelgemeente Paal ligt aan de rand van Beringen, wat verder van het stadscentrum en de diensten. Om daar iets aan te doen, zette Stad Beringen in op 'Zorgzame buurten' met een project dat SAAMO-opbouwwerker Sema Yildiz coördineert. Uit de buurtanalyse en buurtbabbels bleek al snel wat de buurtbewoners misten: ontmoeting, verbinding en diensten die dichterbij komen.

Daarom organiseerde Sema één van die buurtbabbels in 't Ateliertje van dienstencentrum OC De Buiting: “Daar konden deelnemers kennismaken met het keramiekatelier en met Myriam, de lokale kunstenares die er op een laagdrempelige manier workshops geeft. De deelnemers reageerden twijfelend: ‘Dat zouden wij niet kunnen’. Myriams antwoord was simpel en overtuigend: ‘Natuurlijk wel.’”

Turkse cultuur op borden

>> Creatief met beeld en woord

En zo geschiedde het. “Twaalf vrouwen waarvan 11 met een Turkse achtergrond die nog nooit een penseel hadden vastgehad, besloten om samen met een kunstproject te starten”, vertelt Sema. “De vrouwen tussen 25 en 50 jaar kozen ervoor om borden te beschilderen en te putten uit hun eigen leefwereld. De Turkse cultuur werd de rode draad. Met zorg en trots versierden ze de borden met Atatürk, een toren uit Istanbul, tulpen, de Şahmaran-mythe met haar wijze slangenvrouw … 

De groep kwam meerdere keren samen. Aanvankelijk met Sema als drijvende kracht, maar gaandeweg vonden de vrouwen zelf de weg naar ‘t Ateliertje. De drempel verdween.

  • "Ik ben bij Kunst T’Atlier terechtgekomen via Sema. In een moeilijke periode in mijn leven kwam ik bijna niet meer buiten en voelde ik mij erg geïsoleerd. Ik had veel persoonlijke problemen en het was voor mij niet gemakkelijk om opnieuw onder de mensen te komen. Dankzij de aanmoediging van Sema heb ik toch de stap gezet om naar het atelier te komen. Sindsdien is er veel veranderd voor mij. Ik ben als persoon meer open gebloeid en voel mij minder alleen." - een deelnemer 

Eigen concept, eigen tentoonstelling

>> De dames serveren Turkse koffie en hapjes.

“Om inspiratie op te doen bezochten de vrouwen verschillende tentoonstellingen”, legt Sema uit, “En daarna besloten ze ook zelf naar buiten te treden: onlangs met een expo in 't Ateliertje zelf, binnenkort op de Kunstroute die tweejaarlijks plaatsvindt in Beringen. Zowel het artistieke als het organisatorische concept bedachten ze zelf. Op de tentoonstelling schonken ze Turkse koffie en hapjes, en stonden ze persoonlijk bij hun werk om bezoekers te woord te staan.”

  • "Schilderen en tekenen waren eigenlijk altijd al dingen die ik graag wilde doen. Toen ik jonger was, kreeg ik daar thuis jammer genoeg niet de kans voor. Hier in het atelier heb ik dat opnieuw kunnen ontdekken. Tot mijn verrassing merkte ik dat ik er talent voor heb en dat ik het echt heel graag doe. Het geeft mij een gevoel van trots en voldoening wanneer ik iets kan maken. Daarnaast heb ik hier ook veel andere vrouwen leren kennen. Iedereen heeft zijn eigen verhaal, maar we vinden elkaar in de kunst en in de rustige sfeer van het atelier. Het is een plek waar je jezelf mag zijn en waar je je op je gemak kan voelen." - een deelnemer

"TERECHT Trots"

>> Kunst die de buurt verbindt.

Voor Sema is dat precies wat dit project zo bijzonder maakt: "In het groepje zaten veel huisvrouwen die nog nooit iets hadden gemaakt waarmee ze naar buiten konden komen. Ze hebben het van a tot z zelf gedaan. Een prestatie om terecht trots op te zijn."

  • "Wat een eer om te mogen aanschuiven bij deze talentrijke Turkse dames die hun cultuur zo mooi uitdragen. Het was meer dan gewoon samen schilderen. Het werden momenten van samen met de neuzen in 1 richting, met hetzelfde doel voor ogen, opgenomen in een kring van lieve, warmhartige én sterke vrouwen die mij een glimp boden op hun warme vriendschappen onderling. Bewondering terecht voor hun talent, hun volharding en engelengeduld. De borden, het leek me eenvoudig, maar niets is minder waar. Voor mij was dit nieuwe materiaal een ontdekking op zich." - deelnemer Carmen Demuynck

Kunstenares Myriam vertelt

"Wat mij het meest geraakt heeft, is hoe snel de dames zich in mijn atelierke thuis voelden. Vanaf het begin stelden ze zich open en was er een warme en spontane sfeer. Dat vertrouwen en die verbondenheid vond ik heel bijzonder om te ervaren.

Wat mij het meest bijblijft, zijn de persoonlijke verhalen die we deelden. Door naar elkaar te luisteren ontdekte ik hoeveel overeenkomsten er eigenlijk zijn. Dat zorgde voor een gevoel van herkenning en verbondenheid.

Een bijzonder moment was toen de borden uit de oven kwamen. Voor velen was het de eerste keer dat ze schilderden en glazuurden. De verwondering op hun gezichten bij de heldere kleuren was prachtig. Ze vertelden me ook dat ze blij worden in het Atelierke, wat de ervaring nog specialer maakten.

Kunst is een prachtige manier is om verbinding te maken met andere vrouwen en andere culturen. Het biedt een veilige en aangename omgeving om nieuwe vriendschappen te sluiten en door elkaar echt te leren kennen groeit begrip en respect in de maatschappij." 

Myriam Gooris, kunstenares van ’t Ateliertje