Ondanks verbeterde armoedecijfers leven nog steeds 1,9 miljoen Belgen in armoede of sociale uitsluiting. Het is aan onze overheid om te herverdelen, maar steeds meer wordt het ieder voor zich.
Op 17 oktober staat de strijd van mensen in armoede centraal. De andere 364 dagen van het jaar worden hun ervaringen en noden nog te vaak genegeerd. Het gaat om mensen die vaak als tweederangsburgers beschouwd worden: sociale huurders, mensen met een laag pensioen, langdurig zieken, nieuwkomers…
Zij hebben helaas geen lobby zoals de bedrijfswereld maar zijn afhankelijk van een sociaal middenveld dat hen versterkt. De meest recente keuzes van de Vlaamse regering om te besparen op het Groeipakket, delen van de zorg en het openbaar vervoer dreigen opnieuw zwaar te wegen op mensen die vandaag al moeilijk rondkomen. Nochtans kan onze overheid makkelijk op voorhand berekenen wat de impact is van haar maatregelen voor verschillende categorieën in onze bevolking. Deze cijfers zouden kunnen vertellen hoe de lasten tussen rijk en arm verdeeld zijn en het beleid hierin sturen.
Maar ons beleid kiest steevast voor een parcours dat de nadruk legt op individuele verantwoordelijkheid en besparingen op overheidsuitgaven in sociale zekerheid, welzijnsvoorzieningen en publieke diensten. Onze sociale bescherming is steeds meer verbonden aan voorwaarden en het ieder-voor-zichprincipe. Nochtans zijn wij als samenleving aan ons welvaartsniveau geraakt door solidariteit, herverdeling van rijkdom en door arbeid van heel wat mensen. Het vechten voor rechten en een eerlijke verdeling van rijkdom is al veel langer dan vandaag een strijd.
Het aanpakken van structurele drempels en uitsluitingsmechanismen is nodig voor effectieve armoedebestrijding op alle levensdomeinen.
Het is aan onze overheid om te herverdelen, maar dit principe wordt steeds meer in vraag gesteld, voorwaardelijk gemaakt en zelfs herroepen. De fundamenten van onze sociale welvaartsstaat brokkelen af terwijl voorlopig niet geraakt wordt aan heel wat heilige huisjes zoals salariswagens en achterpoortjes voor “fiscale optimalisatie”. Ook tonen tal van studies en ervaringen van onze mensen aan dat sanctionering en gedwongen activering weinig effect hebben op duurzame arbeidsinschakeling, terwijl begeleiding en ondersteuning betere resultaten opleveren. Daarbij ontmoeten we dagelijks mensen die ondanks werk, begeleiding of een uitkering niet rondkomen en moeten kiezen tussen bijvoorbeeld energiekosten en gezonde voeding. Het aanpakken van structurele drempels en uitsluitingsmechanismen is nodig voor effectieve armoedebestrijding op alle levensdomeinen.
Ondanks verbeterde armoedecijfers leven nog steeds 1,9 miljoen Belgen in armoede of sociale uitsluiting. Toch hoeft machteloosheid niet het laatste woord te hebben. Solidariteit begint ook bij zichtbare signalen van verbondenheid. Niet iedereen beschikt over even sterke knopen; kansen zijn ongelijk verdeeld en je afkomst bepaalt vaak mee je zekerheid. Solidariteit blijft daarom essentieel, net als sterke overheidsmaatregelen rond inkomen, wonen en sociale bescherming.
Verschenen op 17 oktober 2026 in Het Belang Van Limburg.