Deelmobiliteit sociale woonwijken
Klimaat
Deelfietsen en deelauto’s aanbieden is gemakkelijk. Zorgen dat mensen ze echt gebruiken, dat is de uitdaging. SAAMO-opbouwwerker Emma Reymer ontdekte dat oplossingen beginnen bij luisteren, testen én bijsturen.
De impact van vervoersarmoede
Opbouwwerker Emma: “Wie geen auto of fiets heeft, is afhankelijk van een bus die misschien niet komt. Of van familie, buren of kennissen. Voor elke verplaatsing moet je hulp vragen of puzzelen met schema’s en uren. Dat vreet tijd en energie. Vervoersarmoede beperkt je vrijheid en vergroot je zorgen. Het zijn zorgen waar mensen met een auto en fiets niet eens bij stil staan, want die hebben keuzevrijheid wat heel veel rust en bewegingsvrijheid brengt.”
- “Ik voel me opgesloten in mijn wijk. Je wereld wordt klein als je niet weggeraakt”
- “30 keer te laat omdat de bus niet kwam. Mijn moeder mocht het gaan uitleggen op school.”
- “Ik werk halftijds als poetshulp. Niet omdat ik dat wil, maar omdat de verplaatsingen tussen mijn klanten zonder auto gewoon te veel tijd kosten.”
Zo maak je deelmobiliteit inclusief
Emma onderzocht hoe mensen in een maatschappelijk kwetsbare wijk zich verplaatsen en op welke drempels ze botsen bij deelmobiliteit. Ze schreef een dossier met concrete aanbevelingen waarmee lokale besturen en De Lijn aan de slag kunnen.
Die aanbevelingen kon ze op vraag van WIL meteen uittesten in Bivelenhof in Bilzen, waar ze een deelsysteem op maat uitwerkte: 2 elektrische deelfietsen (waaronder een driewieler), een papieren inschrijving en een sterk engagement van bewoners. “De oplossing werkt, omdat ze past bij de buurt,” legt Emma uit.
Hoe zorg je dat deelmobiliteit werkt voor iedereen?
- Kies de juiste vormen van deelmobiliteit
Niet elke buurt heeft nood aan een deelauto. Soms sluit een deelfiets, driewieler of scootmobiel beter aan bij de bewoners.
- Promoot actief en dichtbij
Een poster en webtekst volstaan niet. Deelauto’s en -fietsen moet je tot bij de mensen brengen: via het OCMW, het buurthuis, sociale media, mond-tot-mondreclame … Toon het voordeel met cijfers. Organiseer een promotiemoment, zoals een fietsfestival of rijtegoedactie.
- Begeleid bij elke stap: van inschrijving tot gebruik
Veel mensen botsen op digitale drempels: onduidelijke formulieren, slechte fotokwaliteit, geen e-mailadres ... Organiseer daarom collectieve inschrijfmomenten waar mensen geholpen worden, meteen een testrit mogen maken en vragen kunnen stellen. Zet hiervoor in op vertrouwde gezichten: een buurtwerker, ambassadeur of buddy geeft vertrouwen.
- Maak kosten duidelijk en voorspelbaar
Vermijd verrassingen en geef heldere voorbeelden zoals ‘Een rit naar het ziekenhuis kost je X euro.’ Vermeld ook franchisebedragen, aansprakelijkheid en eventuele extra kosten. Denk als lokaal bestuur na over een sociaal tarief of een progressief systeem voor mensen net boven de grens.
- Kies de juiste locatie
Plaats deelmobiliteit niet enkel in mobiliteitshubs, maar net in wijken waar amper vervoer is. En zorg ervoor dat een deelfiets binnen wandelafstand beschikbaar is. Die last mile maakt het verschil.
- Maak het gebruik begrijpelijk
Zorg voor eenvoudige visuele instructies. Een video werkt beter dan een handleiding. Houd rekening met mensen die niet (goed) kunnen lezen of schrijven. Geef antwoorden op concrete vragen, op een plek waar ze toch al komen: het buurthuis, lokale dienstencentra ...
Fietsfestival in SLedderlo
>> Een deelfiets promoten werkt pas als je mensen mee op weg zet: met een fietsfestival, testritten of kortingsacties.
Deelfietsen in Bivelenhof in Bilzen
<< Volg de rondleiding van Emma