Jaarverslag 2025

Voorwoord

Voor SAAMO Limburg kleurde 2025 in warme tinten: nabijheid, verbinding, vastberadenheid en collectieve kracht.

SAAMO Limburg liet zien hoeveel potentieel en veerkracht aanwezig is bij mensen in maatschappelijk kwetsbare situaties, ondanks de polarisering in de samenleving en ondanks de toenemende druk op grondrechten. Onze buurt- en opbouwwerkers kozen resoluut voor nabijheid. We stonden zij aan zij met mensen, versterkten hun stem en brachten mensen samen die elkaar anders nooit ontmoeten. We bouwden zo plekken waar verbinding groeit, waar kwetsbare gezinnen ondersteuning vinden en waar bewoners mee vorm geven aan hun leefomgeving. Of het nu via een armoedetoets was of via de opmaak van een inhoudelijk ervaringsdossier over grondrechten, en of de uitdaging nu lokaal of Vlaams speelde: we vertaalden de signalen uit het veld duidelijk naar de beleidsmakers. 

Tegelijk werd duidelijk hoe besparingen het sociaal beleid onder druk zetten. Maar waar middelen dalen, groeide onze vastberadenheid. SAAMO Limburg koos ervoor om resoluut te investeren in maatschappelijke innovatie en duurzame verandering: van energiearmoede aanpakken tot nieuwe woonvormen creëren zoals PerceelPlus of kamerwonen, van leerplekken voor democratie tot projecten die mobiliteit, talent en samenleven versterken.

2025 werd zo een jaar van daadkracht en perspectief. Een jaar waarin we niet enkel reageerden op dringende noden, maar ook samen met onze doelgroep, partners en lokale besturen bouwden aan een warme en solidaire toekomst. 

Een jaar samengevat in cijfers

4 strategische thema's

1. Buurten & steden

19 buurtopbouwwerkprojecten
45.884 activiteitdeelnames
Samenwerking met 401 partners  

Locaties: 
Beringen, Bilzen-Hoeselt, Dilsen-Stokkem, Genk, Houthalen-Helchteren, Pelt en Tongeren-Borgloon

  • Via buurtopbouwwerk zetten we in op de sociale grondrechten van bewoners, zodat ze hun rechten maximaal kunnen realiseren. 
  • Met gerichte initiatieven versterken we het aangenaam samenleven in buurten met een rijke diversiteit.  
  • We ondersteunen bewoners om hun leefomgeving mee vorm te geven. 
  • We sporen lokale besturen en partnerorganisaties aan om rekening te houden met signalen en ideeën uit de buurt. 

Fietsfestival

“Met het Fietsfestival wilden we de initiatieven van de stad in de kijker zetten en drempels voor inwoners verlagen. We willen meer mensen op de fiets krijgen en tonen hoeveel vrijheid de fiets biedt.” 

Alessandro Cucchiara, Schepen van Wijken, Genk 

Met E-fietsen over mobiliteits-drempels

“De drempel naar werk begint voor sommige inwoners al met de vraag hoe ze daar elke dag vlot kunnen geraken. Soms gaat het verder dan dat en is het zelfs een hele uitdaging om hun kinderen naar school of hobby’s te brengen of om sociale contacten te onderhouden. Met het project wilden we die zorg wegnemen en ademruimte creëren om mensen echt in gang te krijgen of houden.”

Ann-Sofie Vanoverstijns, Schepen van Werk en Activering, stad Beringen

 “Mobiliteit is geen privilege, maar een recht en als bedrijf kiezen we er dan ook bewust voor om onze maatschappelijke verantwoordelijkheid op te nemen. Daarom droegen we graag bij aan het project ‘Fietsen? Dat werkt!’ want ook wij geloven dat een fiets kan helpen om mensen letterlijk en figuurlijk op weg te helpen.”

Joep Kempen, Cyclis Bike Lease  

Sociaal-artistiek project Moederziel in Meulenberg 

“De tentoonstelling ‘Onderweg’ laat zien dat wanneer verhalen van migratie gedeeld worden, ze uitgroeien tot kracht, verbinding en een nieuw gevoel van thuis. De voorbereiding van de tentoonstelling heeft veel meer opgeleverd dan enkel het eindresultaat. Het oefenen van het Nederlands werd betekenisvoller en de vrouwen.”

Greet Vandenzavel, Beleidscoördinator Samenleving en Vrije tijd, gemeente Houthalen-Helchteren 

2. onderwijs

4 onderwijsprojecten
5.930 activiteitdeelnames
Samenwerking met 119 partners 

Locaties:
Beringen, Leopoldsburg en Tongeren-Borgloon

  • We verhoogden de ouderbetrokkenheid in scholen in Leopoldsburg en Tongeren-Borgloon samen met de betrokken scholen. In Tongeren-Borgloon werkten we samen met Ligo.  
  • We verkleinden de digitale kloof in het onderwijs. In Leopoldsburg zetten we de digibieb verder en zetten we via samenwerkingen in op het verhogen van computervaardigheden. 
  • In Tongeren-Borgloon werkten we samen met armoedevereniging De Nieuwe Volksbond aan een huiswerkbeleid en huiswerkbegeleiding. 
  • In samenwerking met Stad Beringen verduurzaamden we de werking van Brede School Beringen die kwetsbare kinderen laat deelnemen aan het vrijetijdsaanbod dankzij een aanbod op maat en gerichte communicatie. De nieuwe vzw kreeg de naam Villa Barrie. 

Ouderactiviteiten en een sterke brugfiguur verbinden school en gezin 

“Wat wij niet gedaan krijgen, lukt onderwijsopbouwwerker Greetje vaak wel. Ze slaagt erin om ouders te overtuigen om naar ouderactiviteiten te komen, want er zijn nog veel drempels.”

Nele, kleuterjuf GO! basisschool Merlijn, Tongeren-Borgloon

“Vroeger zagen ouders de kleuterschool soms als opvang. Nu zien ze: mijn kind leert hier écht iets. Als brugfiguur zoekt onderwijsopbouwwerker Greetje de nodige verbinding met ouders. Dat zorgt ervoor dat ouders zich veilig voelen en de stap durven zetten om in gesprek te gaan met Greetje, wanneer ze hulp nodig hebben op welzijnsvlak.” 

Marleen Creyf, voormalig directeur GO! basisschool Merlijn, Tongeren-Borgloon

Cultuurparticipatie bij De Velinx 

“Door de samenwerking met SAAMO Limburg bereiken we niet enkel een nieuw en minder evident publiek. Dankzij de brugfiguren gaat het veel verder dan participatie an sich. Door de goede, persoonlijke begeleiding door o.a. SAAMO wordt een bezoek aan de VELINX meer dan het consumeren van cultuur (o.a. het delen van ervaringen, nieuwe dingen leren kennen …) Dit is voor ons de grote meerwaarde, iets wat wij als instelling heel moeilijk kunnen bieden.”

Johan Wouters, directeur De Velinx, Tongeren-Borgloon

“Met Club Cultuur wil Avansa op verschillende plaatsen in Limburg laagdrempelig aan cultuur doen. We overlopen met een diverse groep het lokale programma en kiezen samen voorstellingen en uitstappen. In Tongeren-Borgloon lukt dat dankzij de samenwerking met de Velinx en De Nieuwe Volksbond bijzonder goed: dankzij opbouwwerker Greetjes warme inzet sluiten bijna telkens 10 à 15 deelnemers van De Nieuwe Volksbond aan. De nabesprekingen zitten vol humor en tonen hoezeer men ervan geniet.”

Youri Leroi, vormingswerker Avansa Limburg

Intervisie voor secundaire scholen in Hasselt met UCLL 

“Binnen onze lerarenopleiding van de UCLL krijgen studenten via vormingssessies een concreet beeld van het opbouwwerk dat SAAMO verricht in de samenwerking tussen school en gezin. Studenten die binnen het project Leren Thuis Leren leerondersteuning bieden in gezinnen, krijgen zo een bredere kijk op de context van hun inzet. Daarnaast laat de getuigenis van een ervaringsdeskundige in maatschappelijke kwetsbaarheid de stem van mensen in armoede echt doorklinken in onze opleiding. Studenten kunnen met haar in dialoog gaan, waardoor ze niet alleen kennis opdoen, maar ook een diepgaander begrip ontwikkelen. Studenten geven aan dat deze ontmoeting een grote meerwaarde biedt.”

Marije Bijnens en An Dumoulin, lectoren, UCLL

“We horen veel over moeilijke thuissituaties en kansarmoede, maar oog in oog staan met iemand die haar verhaal zo open deelt, is een heel andere beleving. Het confronteerde me met hoe voorzichtig we moeten zijn met vooroordelen wanneer het gaat over kwetsbare gezinnen.”

student lerarenopleiding, UCLL

3. sociale bescherming

22 dienstverleningsprojecten (waarvan 9 zorgzame buurten)
48.342 activiteitdeelnames
Samenwerking met 418 partners  

Locaties:
As, Beringen, Halen, Hamont-Achtel, Hasselt, Houthalen-Helchteren, Leopoldsburg, Lummen, Maasmechelen, Oudsbergen, Pelt, Sint-Truiden en Tongeren-Borgloon

  • Dak- en thuislozenwerking Café Anoniem en de 6 armoedeverenigingen die we ondersteunen, gingen de strijd aan tegen onderbescherming. In dialoog met lokale besturen bekeken we hoe zij sterker kunnen inspelen op de noden van kwetsbare inwoners en maatschappelijke en beleidsparticipatie kunnen bevorderen. 
  • Op het Hasseltse Dusartplein brachten we armoede onder de aandacht met een luchtacrobatie-act. Samen met armoedeorganisaties zetten we in op sensibilisering en het vergroten van de kennis over structurele armoedebestrijding. 
  • In Beringen-Mijn bouwden we het Inloophuis verder uit met de Stad Beringen: een vertrouwde, laagdrempelige ontmoetingsplaats waar mensen gemakkelijk binnenwandelen en warm onthaald worden. De Dienst Samenleven van de Stad Beringen, het digipunt en SAAMO zijn er elke voormiddag om mensen met vragen verder te helpen. 
  • In Beringen werkten we een armoedetoets uit voor een gedragen, integraal en inclusief gemeentelijk armoedebeleid. We zetten ook stappen naar andere lokale besturen om de armoedetoets verder uit te rollen in Limburg. 
  • We ondersteunden 9 gemeenten bij het uitbouwen van een zorgzame buurt. We organiseerden ook 2 Limburgse uitwisselingstafels over zorgzame buurten waaraan 20 gemeenten deelnamen.
  • Sociaal distributieplatform Depot Margo en Voedselbank Limburg fuseerden om efficiënter materiële hulp te kunnen bieden en een partnernetwerk uit te bouwen. 

Immo Café tegen uitsluiting op de huurmarkt  

“Immo Café is een immokantoor voor mensen zonder woning of mensen die hun woning dreigen te verliezen. Vrijwilligers zoeken samen met hen naar een geschikte woning. Sommigen helpen bij het opstellen van mails of nemen zelf contact op met verhuurders, anderen gaan zelfs mee naar bezichtigingen. Vrijwilligers begeleiden niet alleen, ze signaleren ook structurele onrechtvaardigheid. Als opbouwwerker volg ik de signalen en begeleidingsvragen op.”

Salvatore Lampariello, opbouwwerker SAAMO Limburg

Deelmobiliteit op maat van de buurt 

“Dankzij deze samenwerking krijgt Bivelenhof deelmobiliteit die zowel sociaal versterkend als duurzaam werkt. Gedeelde vervoersoplossingen vergroten de verbondenheid en autonomie van bewoners én beperken tegelijk onze milieu-impact. De uitwisseling van kennis stelt ons in staat om dit verder te vertalen naar toekomstige projecten. Indien dit haalbaar blijkt, zullen we samen met de lokale besturen onderzoeken hoe deelmobiliteit zo breed mogelijk kan worden ingevuld, niet enkel via deelwagens maar ook via initiatieven zoals fietsbibs in de wijken.”

Kim Wouters, regiodirecteur MenS Zuid, WIL

Werelddag tegen Armoede met de werkgroep armoedebestrijding

“De 17 oktober-actie was een groot succes. Meer dan 120 mensen namen deel aan onze actie. Zowel bezoekers, beleid, partners als sympathisanten. Tijdens een kort hindernissenparcours konden de deelnemers ervaren wat mensen in armoede dagelijks ervaren. Bij elke hindernis werd (achteraf) duiding en een aanbeveling gegeven. Aan een gezellig vuurtje met een hapje en een drankje, kon er worden nagebabbeld.”

Elien Aerts, opbouwwerker bij Ons Centrum

Zorgzame buurten zijn de toekomst

SAAMO heeft een aanpak ontwikkeld waarmee lokale besturen, organisaties en verenigingen samen stapsgewijs aan buurten bouwen waar buurtbewoners en professionals zorgen voor elkaars welzijn. 

Oudsbergen
  • Zorgzame Buurten zijn structureel verankerd in het meerjarenplan met oprichting van Cel Veerkrachtige Kernen 
  • Evolutie naar meer wijkgericht werken binnen het OCMW 
Beringen
  • Kunstproject ‘Kunst spreekt alle talen’ versterkt vrouwen van Turkse origine
  • Bewoners brachten zelf hun prioriteiten naar voren in het beleidsdossier ‘Zorgzame Buurten Steenberg’, dat werd besproken met schepenen
Hamont-Achel
  • VriendENtaal verder uitgebouwd met de bibliotheek als centrale taalleer-, oefen- en ontmoetingsplaats 
  • De visie van Zorgzame Buurten opgenomen in sterk sociaal meerjarenplan 
Tongeren-Borgloon
  • Samentuin en een uitgebreid buurtprogramma versterken ontmoeting in Paspoel
  • Nieuwe wijkinitiatieven in Koninksem en Hubensbeemden
Leopoldsburg
  • Buurtbabbels in alle gehuchten om ontmoeting en initiatief van bewoners te stimuleren 
  • Buurtanalyse Boskant opgestart als basis voor verdere acties
Sint-Truiden
  • BARavan brengt diensten en bewoners samen en stimuleert nieuwe buurtcomités
  • Buurtanalyse Sint Pieter opgestart 
Pelt
  • Onthaal van nieuwe inwoners voortaan per dorp georganiseerd, samen met verenigingen
  • Digihulp gekoppeld aan dorpsrestaurants
Halen
  • Structureel netwerkoverleg in Zelem versterkt partnerschappen
  • In Loksbergen buurtanalyse afgerond en eerste acties opgestart

4. Wonen

8 wonen-projecten
148 activiteitdeelnames
Samenwerking met 190 partners 

  • We brachten het beleidsdossier “Wooncrisis in beeld” naar buiten: een onderzoek in samenwerking met UHasselt over de betaalbaarheid, kwaliteit en woontevredenheid aan de onderkant van de huurmarkt in Limburg. We deelden het dossier met lokale besturen, woonactoren en Vlaamse parlementsleden en stelden het voor op lokale woonoverleggen en de Limburgse woontafel.
  • We publiceerden het beleidsdossier “Naar een rechtvaardige huurtoelage” met aanbevelingen voor een eerlijkere huurpremie en huursubsidie. We verspreidden het via een sociale mediacampagne en gingen in dialoog met het kabinet van de Vlaamse minister van Wonen.
  • Mensen in kwetsbare posities maken zich zorgen over hun energiefactuur. We werkten een methodiek uit die het energieverbruik verlaagt via aanpassingen aan de woning en persoonlijke begeleiding.  
  • Met MAI-HOME onderzoeken we hoe AI energie-armoede kan tegengaan. 
  • Voyageurs kampen met een structureel tekort aan standplaatsen voor woonwagens. We lieten hun stem weerklinken op verschillende beleidsniveaus.  
  • Een werkgroep met woonwagenbewoners, Greenville en Stad Genk onderzocht hoe woonwagenbewoners ook deel kunnen uitmaken van de energietransitie. 
  • Voor Stad Genk ontwikkelden we een draaiboek rond leefbaar wonen in logementswoningen. 
  • We spoorden buurtbewoners van Beringen-Mijn op die aan het renoveren zijn of renovatieplannen hebben. We leidden hen toe naar de juiste diensten en informatie. Hun signalen vormden de basis voor een renovatiehandboek. 
  • We kaartten op verschillende beleidsniveaus en overlegtafels het grote tekort aan sociale woningen aan. 
  • We vertolkten de stem van maatschappelijk kwetsbare groepen bij de Limburgse huisvestingsmaatschappij WiL. 

Duurzaam energie besparen met EnergieK  

“Met EnergieK tonen we dat een warm en sociaal beleid perfect hand in hand gaat met onze klimaatambities. Door kwetsbare gezinnen te ondersteunen bij hun energieverbruik, maken we niet alleen hun dagelijkse leven betaalbaarder, maar bouwen we ook samen aan een duurzamere toekomst voor Tongeren-Borgloon”

Jo Feytons, burgemeester Tongeren-Borgloon

MAI-HOME zet AI in tegen energie-armoede 

“We leven in een datamaatschappij. Het is cruciaal dat data juist gebruikt worden én bij de juiste mensen terechtkomen. Partners zoals SAAMO kunnen die vertaalslag maken.”

Dries Deferm, voorzitter van WIL over AI inzetten tegen energie-armoede

Renovatiecoach maakt kwalitatieve renovaties mogelijk 

“Wat doe je als je eigenaars van woningen wil ondersteunen naar een kwalitatieve renovatie? Juist, je gaat op zoek naar een renovatiecoach. Ze gaat de wijk in, en spreekt de bewoners aan over hun renovatieplannen. En ze verwijst door naar de juiste contactpersonen voor correcte informatie, en/of ondersteuning, en/of subsidieaanvragen. De renovatie wordt dan voor eigenaars haalbaar en kwalitatief. Maar ook als er renovaties lopen die niet conform zijn, of als eigenaars met problemen zitten gaat ze op zoek naar een juiste doorverwijzing.”

Guy Vanderlinden, coördinator diversiteit, stad Beringen

bedankt, vrijwilligers!

798 vrijwilligers zetten hun talenten in om samen met SAAMO Limburg sociale uitsluiting aan te pakken.  Zo ondersteunen onze vrijwilligers onze organisatie: 

  • bestuur 
  • werkgroepen 
  • workshops 
  • huisbezoeken 
  • huiswerkbegeleiding 
  • onthaal bij inloopmomenten 
  • buddywerking 
  • tweedehandswinkels 
  • volkstuintjes 
  • koken, bedienen, afwassen …